Van 16 tot 18 juni 2025 brengt een 30-koppige Belgische delegatie, waaronder Griet Robberechts en de Leuvense burgemeester Mohamed Ridouani en schepen Bieke Verlinden, een werkbezoek aan Marokko. Jan Vanwezer vat voor ons zijn impressies samen en kwam met heel wat extra culturele bagage terug naar huis.

Dank voor de prachtige organisatie Robert en Daniel. Dank voor het fijne gezelschap iedereen.

Mijn conclusie:

Marokko en België bevinden zich op weg naar meer geïntegreerde, mensgerichte zorg, elk vertrekkend vanuit hun eigen context en uitdagingen. Marokko kampt met een gebrek aan professionele competenties, infrastructuur en middelen. Toch slaagt het land erin een zorgmodel te ontwikkelen dat sterk verankerd is in familie, gemeenschap en menselijke nabijheid. Opvallend is de consequente keuze voor een relationele, contextgevoelige aanpak – eerder dan een strikt biomedische benadering. Ondanks de beperkingen omarmt Marokko een visie op zorg die duidelijk elementen van een biopsychosociaal model bevat, met aandacht voor welzijn, verbondenheid en culturele betekenis.

België daarentegen beschikt over een ruim uitgebouwd zorgsysteem met hooggespecialiseerde competenties, maar staat onder druk door verregaande versnippering en een nijpend tekort aan arbeidskrachten. De dominantie van het biomedische paradigma bemoeilijkt vaak de integratie van zorg in het dagelijkse leven en in de buurt. De roep om zorgzame buurten is dan ook niet louter een organisatorische kwestie, maar ook een cultureel vraagstuk: hoe kunnen we zorg opnieuw verstaan als iets relationeels, menselijks en gedeelds?

Een sprekende anekdote uit het ziekenhuisbezoek in Marokko illustreert deze benadering treffend. Toen gevraagd werd waarom familieleden in het ziekenhuis aanwezig zijn, antwoordde men: “Omdat een ziekenhuisopname een ingrijpende ervaring is, en het voor het welzijn van de patiënt belangrijk is dat hij zoveel mogelijk in zijn eigen context blijft.” Op de vraag of die familie dan ook zorg levert, kwam een stellig antwoord: “Nee, zij zorgen niet, zij helpen alleen.”

In die eenvoudige uitspraak schuilt een krachtig alternatief voor de Belgische context. Marokko toont dat het mogelijk is om, zelfs met beperkte middelen, een zorgcultuur te ontwikkelen die vertrekt vanuit nabijheid, vertrouwen en menselijke waardigheid. Wat België daaruit kan leren, is dat zorg niet begint bij structuren, maar bij relaties – en dat de weg naar zorgzame buurten geen technocratisch project is, maar een herontdekking van wat het betekent om er te zijn voor elkaar.

—

Meer informatie?

Jan Vanwezer, campusdirecteur De Wingerd | voorzitter Eerstelijnszone Leuven
T: 016 28 47 90  –  E: jan.vanwezer@wingerd.info